آموزش جامع و صفر تا صد شماره بندی صفحات در پایان نامه: ابجد، لاتین و عددی+فیلم آموزشی
یکی از مهم ترین بخش های یک نوشتار علمی مانند پابان نامه،صفحه آرایی دقیق و اصولی آن است.صفحه آرایی پایان نامه نیازمند درک صحیح از شیوه نامه و همین طور تسلط به نرم افزار می باشد. در فرآیند صفحه آرایی موارد بسیار مهمی اعم از فهرست بندی خودکار و درج اصولی شماره صفحات از اهمیت القوه ای برخوردار است، اما شماره بندی صفحات در یک پایان نامه عموما با چالش های بیشتری همراه است.
فهرست مطالب
شماره بندی صفحات در پایان نامه، ساده در عین پیچیدگی
تفاوتی که شماره بندی یک پایان نامه با یک کتاب دارد، عموما این است که کتاب ها به صورت یک تکه شماره بندی می شوند، اما شماره صفحات یک پایان نامه در دو بخش تا چهار بخش متفاوت تعریف میگردد. بر اساس شیوه نامه، الگوی زیر رایج است:
- صفحات بدون شماره: شامل بسم الله و جلد
- صفحات دارای ابجد و یا لاتین: شامل فرم ها و فهرست مطالب
- صفحات دارای شماره عددی: از فصل اول تا انتهای منابع یا پیوست ها(در صورت وجود)
- صفحات بدون شماره مجدد( چکیده انگلیسی، فرم های انگلیسی و صفحه جلد انگلیسی)
در ادامه به آموزش شماره بندی صفحات در پایان نامه میپردازیم. همچنین اگر نیاز به ثبت سفارش صفحه آرایی و ویرایش پایان نامه دارید، سریعا با ما تماس بگیرید.
۱- مرحله اول: سکشن بندی اصولی برای شماره بندی صفحات در پایان نامه
در ابتدا ما باید سند خود را سکشن بندی کنیم. فرض کنید پایان نامه ای داریم که مطابق الگویی که در بالا توضیح دادیم،دو صفحه اول باید بدون شماره باشد.
پس به انتهای دومین صفحه میرویم و از بخش page layout روی زبانه کنار breaks کلیک میکنیم و از در منوی باز شده روی next page کلیک میکنیم. این کار باعث می شود که دو صفحه اول به یک سکشن مجزا تبدیل شود.
۱-۱- جدا سازی تنظیمات سکشن
در ادامه، به صفحه سوم میرویم( بلافاصله صفحه ای که بعد از next page به آن منتقل شده ایم) و در فوتر صفحه( جایی که شماره صفحه قرار میگیرد) دابل کلیک میکنیم.
در این حالت میبینیم که یک تب جدید به نوار ابزار اضافه شده به نام deign. در همین بخش به قسمت navigation میرویم و گزینه Link to previous را خاموش میکنیم.
خب تبریک…. ما اینجا تنظیمات سکشن بندی رو به خوبی انجام دادیم. حالا وقتشه که فقط شماره صفحه رو درج کنیم.
۲-۱- درج صفحات بدون شماره
به یکی از صفحات سکشن اولی که ساختیم میریم( در اینجا ۱ یا ۲) و از تب insert و قسمت header and footer هر چیزی که توی فوتر هست رو پاک میکنیم.( اگر هم خالی بود که خب همین نتیجه رو داریم)
تا اینجا به هدف اول یعنی یعنی بدون شماره بودن سکشن اول دست پیدا کردیم.
۳-۱- درج صفحات دیگر
در ادامه، به صفحه بعد از سکشن ساخته شده قبلی میریم( در اینجا میشه صفحه ۳) و از تب insert و قسمت header and footer روی insert page number کلیک میکنیم. در منوی باز شده روی گزینه format page number میزنیم.
در این قسمت میتونیم فرمت های محتلف رو درج کنیم. فرمت عددی، فرمت ابجد، لاتین یا هر چیزی که خواستیم.
برای مثال ما عددی رو انتخاب میکنیم و ok رو میزنیم.
در ادامه دوباره وی insert page number کلیک میکنیم. در منوی باز شده روی گزینه bottom of page میزنیم. در کادر باز شده میتونید الگو های مختلفی رو برای جایگاه شماره صفحه انتخاب کنید که ما در اینجا وسط رو انتخاب میکنیم( البته به شیوه نامه دانشگاه بستگی داره).
خب این قسمت هم انجام شد.
شما تو یک سند میتونید به تعداد دلخواه سکشن و سبک عددی مجزا ایجاد کنید و هیچ محدودیتی تو این زمینه وجود نداره.
مطالب گفته شده در این آموزش، در ویدئو بالا به طور تصویری قرار دارد.
جمع بندی
صفحهآرایی دقیق پایاننامه، بهویژه شمارهگذاری صفحات، یکی از الزامات اصلی طبق شیوهنامههای دانشگاهی است. برخلاف اسناد معمولی، پایاننامهها دارای چندین بخش با فرمتهای شمارهگذاری متفاوت هستند: بخشهایی بدون شماره (صفحات اولیه)، بخشهایی با حروف ابجد یا لاتین (فهرستها و فرمها) و بخش اصلی با شمارهگذاری عددی (از فصل اول به بعد).
راه حل کلیدی برای مدیریت این پیچیدگی در نرمافزار Word، استفاده از قابلیت سکشنبندی (Section Breaks) است. فرآیند کلی به سه مرحله اصلی تقسیم میشود:
- ایجاد سکشنهای مجزا: با استفاده از گزینه
Breaks > Next Pageدر تبPage Layout، سند خود را به بخشهای مستقل تقسیم کنید. هر جا که نیاز به تغییر فرمت شمارهگذاری دارید، باید یک سکشن جدید ایجاد شود. - قطع اتصال سکشنها از یکدیگر: پس از ایجاد سکشن جدید، باید وارد بخش فوتر (Footer) آن شده و گزینه
Link to Previousرا در تبDesignغیرفعال کنید. این کار باعث میشود تنظیمات هر سکشن (مانند شماره صفحه) بر روی سکشن قبلی تأثیر نگذارد. - درج و قالببندی شماره صفحات: در هر سکشن مجزا، با استفاده از ابزار
Insert > Page Number، میتوانید فرمت شمارهگذاری (عددی، ابجد، لاتین)، نقطه شروع شمارهگذاری و محل قرارگیری آن را به صورت مستقل تعریف کنید. برای بخشهای بدون شماره نیز کافی است محتوای فوتر آن سکشن را خالی نگه دارید.
این روش به شما امکان میدهد تا هر نوع الگوی شمارهگذاری پیچیدهای را به راحتی و بدون محدودیت در سند خود پیادهسازی کنید.
سوالات متداول (FAQ) درباره شمارهگذاری صفحات پایاننامه
۱. چرا نمیتوانم صفحات پایاننامه را به صورت عادی شمارهگذاری کنم؟ زیرا پایاننامهها طبق شیوهنامه نیازمند فرمتهای شمارهگذاری متفاوتی در بخشهای مختلف هستند (مثلاً صفحات اولیه بدون شماره، فهرستها با حروف ابجد، و متن اصلی با اعداد). شمارهگذاری عادی در Word یک فرمت یکسان را برای کل سند اعمال میکند.
۲. سکشنبندی (Section Break) چیست و چرا اهمیت دارد؟ سکشنبندی ابزاری در Word است که به شما اجازه میدهد یک سند را به بخشهای مستقل تقسیم کنید. هر سکشن میتواند تنظیمات صفحهآرایی متفاوتی (مانند شماره صفحه، حاشیه، یا جهت صفحه) داشته باشد. این ابزار برای شمارهگذاری متفاوت در پایاننامه ضروری است.
۳. سکشن جدید ایجاد کردم اما با تغییر شماره یک بخش، بقیه بخشها هم تغییر میکنند. مشکل چیست؟ مشکل اصلی این است که شما اتصال بین سکشنها را قطع نکردهاید. پس از ایجاد یک سکشن جدید، حتماً باید به فوتر (یا هدر) آن رفته و دکمه Link to Previous را غیرفعال کنید. تا زمانی که این گزینه فعال باشد، سکشنها تنظیمات را از یکدیگر به ارث میبرند.
۴. چگونه میتوانم شمارهگذاری را در فصل اول از عدد ۱ شروع کنم؟ پس از ایجاد سکشن برای فصل اول و قطع اتصال آن از بخش قبلی، از مسیر Insert > Page Number گزینه Format Page Numbers را انتخاب کنید. در پنجره باز شده، در قسمت Page numbering، گزینه Start at را فعال کرده و مقدار آن را روی ۱ تنظیم کنید.
۵. چگونه چند صفحه اول (مانند بسم الله و جلد) را کاملاً بدون شماره صفحه نگه دارم؟ این صفحات را در یک سکشن مجزا قرار دهید (مثلاً سکشن اول). سپس وارد فوتر این سکشن شوید و هر شماره صفحهای که وجود دارد را پاک کنید. اگر از قبل اتصال این سکشن با سکشن بعدی را (با Link to Previous) قطع کرده باشید، این تغییر فقط در همین سکشن اعمال خواهد شد.
۶. آیا میتوانم در یک سند هم شمارهگذاری با حروف ابجد (أ، ب، ج) و هم عددی (۱, ۲, ۳) داشته باشم؟ بله. کافی است بخش مربوط به فهرستها را در یک سکشن مجزا قرار دهید. سپس در تنظیمات Format Page Numbers برای آن سکشن، از منوی Number format، فرمت حروف ابجد را انتخاب کنید. برای بخش متن اصلی نیز یک سکشن جدید ساخته و فرمت آن را روی عددی تنظیم نمایید.
